කලා සහ සංස්කෘතික ප්රසංග සඳහා ලබාදෙන තාවකාලික සංචාරක හා විනෝදාස්වාදන වීසා (Entertainment/Temporary Activity Visas) පද්ධතිය අවභාවිත කරමින් සිදුකරන නව මානව ජාවාරම් ප්රවණතාවක් පිළිබඳව දේශීය හා ජාත්යන්තර ආරක්ෂක අංශවල දැඩි අවධානය යොමුව තිබේ.
'Operation Sovereign Borders' වැනි දැඩි දේශසීමා ආරක්ෂණ වැඩපිළිවෙළ හමුවේ අනවසර මුහුදු මාර්ග වැසී යාමත් සමඟ ජාවාරම්කරුවන් නීත්යානුකූල වීසා ක්රමවේදවල පවතින පරිපාලනමය අවකාශයන් මෙලෙස ව්යාජ ලෙස භාවිත කිරීමට යොමුව ඇත.
ව්යාජ ලියකියවිලි සහ කෝටි ගණනක ජාවාරම
වාර්තා වන තොරතුරුවලට අනුව, කිසිදු කලාත්මක පසුබිමක් නොමැති පුද්ගලයන් ගායක ගායිකාවන් , නළු නිලියන් , වේදිකා සහායකයින්, කාර්මික ශිල්පීන්, ආලෝකකරණ ශිල්පීන් හෝ සංවිධායකයින් ලෙස පෙන්වමින් ව්යාජ ලේඛන සකස් කරනු ලබයි.
අතිවිශාල මුදල් අය කිරීම්: එක් පුද්ගලයෙකු වෙනුවෙන් ව්යාජ අනුග්රාහකත්ව ලිපි සැකසීමට රුපියල් ලක්ෂ ගණනක මුදලක් අය කෙරේ.
නීතිමය හා සමාජීය අර්බුද: විදේශගත වන ඇතැම් පිරිස් නියමිත කාලය ඉක්මවා සිටීම හෝ සරණාගතභාවය ඉල්ලීම නිසා නීතිමය ගැටලුවලට මුහුණ දෙයි. වීසා ප්රතික්ෂේප වීම් හා විදෙස් අත්අඩංගුවට පත්වීම් නිසා බොහෝ දෙනා අසරණ වී ඇත.
ජාත්යන්තර නීතිය සහ මානව හිමිකම් අවදානම
ඕස්ට්රේලියානු ස්වදේශ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව (Department of Home Affairs) සහ ඕස්ට්රේලියානු දේශසීමා බලකාය (ABF) පෙන්වා දෙන්නේ ව්යාජ ලේඛන ඉදිරිපත් කිරීම සිරදඬුවම් සහ විදේශගතවීම් තහනම් කිරීමට හේතුවන දණ්ඩනීය වරදක් බවයි.
එසේම, ජාත්යන්තර සංක්රමණ සංවිධානය (IOM) සහ ජාත්යන්තර කම්කරු සංවිධානය (ILO) පෙන්වා දෙන්නේ මෙවැනි කෙටි කාලීන වීසා මගින් රැගෙන යනු ලබන පුද්ගලයින් බලහත්කාර ශ්රමය සහ සූරාකෑම්වලට ලක්වීමේ ඉහළ අවදානමක් පවතින බවයි. එක්සත් ජනපද රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුවේ මානව ජාවාරම් පිළිබඳ වාර්තාව (TIP Report) මගින්ද මෙවැනි අවදානම් පිටුදැකීමට නීතිමය යාන්ත්රණයන් ශක්තිමත් කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කර ඇත.
සැබෑ කලාකරුවන්ට එල්ල වන බලපෑම
මෙම ජාවාරම් නිසා වඩාත්ම අසරණ වී ඇත්තේ සැබෑ ශ්රී ලාංකික කලාකරුවන්ය. වීසා පරීක්ෂාවන් දැඩි වීම නිසා නියම දක්ෂතාවලින් යුතු ප්රවීණ මෙන්ම නවක කලාකරුවන්ටද ජාත්යන්තර වේදිකාවට ප්රවේශ වීමේදී විවිධ බාධාවලට මුහුණ දීමට සිදුව තිබේ.
ශ්රී ලංකාවේ 'ජාතික මානව ජාවාරම් විරෝධී කාර්ය සාධක බලකාය' විසින් 2026–2030 උපායමාර්ගික ක්රියාකාරී සැලැස්ම සකස් කර ඇති අතර, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සංස්කෘතික ප්රසංග සංවිධායකයින් පිළිබඳ විධිමත් පසුබිම් විමර්ශනයක් පවත්වාගෙන යාම කාලීන අවශ්යතාවකි.