හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හදිසියේ වසා දැමීම මගින් ලෝකයේ වඩාත්ම අවදානමට ලක්විය හැකි රටවල් අතරට ශ්රී ලංකාව හඳුනාගෙන තිබෙන බව ලෝක ආර්ථිකය සඳහා වූ කීල් ආයතනයේ 2026 මාර්තු මාසයේ වාර්තාවේ සඳහන් කර තිබේ.
‘හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමීමේ පිරිවැය: බලශක්ති බාධක සහ ගෝලීය ආහාර සුරක්ෂිතතාව’ යන මාතෘකාව යටතේ ඇති මෙම අධ්යයනයෙන්, කෙටි කාලීන වසා දැමීමේ තත්ත්වයක් යටතේ ගෝලීය වශයෙන් ආහාර මිලෙහි දෙවැනි විශාලතම වැඩිවීමට මුහුණ දෙන රට ලෙස ශ්රී ලංකාව හඳුනා ගෙන ඇත.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන් වසා දැමීම ශ්රී ලංකාවට ව්යසනකාරී ආහාර සුරක්ෂිතතා අර්බුදයක් ඇති කරන බවත්, ආහාර මිල ගණන් 15%කට වඩා ඉහළ යනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇති බවත් වාර්තාව අනතුරු අඟවයි.
ගෝලීය අවධානය බොහෝ විට තෙල් මිල කෙරෙහි අවධානය යොමු කළද, ශ්රී ලංකාව වැනි දකුණු ආසියානු රටවලට, අර්බුදය බලශක්ති හිඟයක සිට දරුණු ආහාර සුරක්ෂිතතා හදිසි අවස්ථාවක් දක්වා පරිණාමය වනු ඇති බවත් අධ්යයනයෙන් අනතුරු අඟවයි.
සමුද්ර සන්ධිය ලෝකයේ තෙල්වලින් පහෙන් එකක් සහ ද්රව ස්වාභාවික වායුවෙන් (LNG) හතරෙන් එකක් අවහිර කරන බැවින්, වසා දැමීම මාරාන්තික තත්ත්වයක් ඇති කරයි.
එම වාර්තාව ශ්රී ලංකාව ‘ආහාර මිල ඉහළ යෑමේ සහ සුභසාධන පාඩුවලට’ දැඩි ලෙස මුහුණ දෙන රටවල් අතර තබයි.
ආනයනික බලශක්තිය මත දැඩි ලෙස යැපීම, ආනයනික පොහොර මත යැපීම සහ සීමිත දේශීය විකල්ප සහිත විශාල කෘෂිකාර්මික අංශයක් යන ත්රිත්ව තර්ජනය ශ්රී ලංකාවේ අවදානමට හේතු ලෙස වාර්තාව දක්වයි.
එවැනි බාධාවක් සිදුවන කාලය විශේෂයෙන් භයානකය.
මාර්තු සහ අප්රේල් වගා සමයේදී වසා දැමීමක් සිදුවුවහොත්, නයිට්රජන් පොහොර නොමැතිකම වගාවන් අසාර්ථක වීමට හෝ සමස්ත වර්ධන සමය සඳහා අස්වැන්න විශාල ලෙස අඩු කිරීමට හේතු විය හැකි බව වාර්තාව පවසයි.
“හෝමූස් වසා දැමීම හුදෙක් බලශක්ති අර්බුදයක් නොවේ – එය ආහාර සුරක්ෂිතතා අර්බුදයකි,” යනුවෙන් වාර්තාව සඳහන් කරන අතර, ලෝකයේ දුප්පත්ම කොටසට ආර්ථික බලපෑම ආහාර පිරිවැයට සෘජුවම සම්ප්රේෂණය වන බව සඳහන් කරයි.
මෙම අවදානම් අවම කිරීම සඳහා, අවදානමට ලක්විය හැකි ජාතීන් පොහොර සුරක්ෂිතතාව සඳහා තෙල් සුරක්ෂිතතාවට සමාන හදිසිතාවකින් කටයුතු කළ යුතු බව කීල් ආයතනය යෝජනා කරයි.